GEVAREN ROND DE VOGELHUT

kids

WEIDEVOGELWEETJES

Weet jij hoe je de grutto en de wulp uit elkaar kunt houden?

Er is een ezelsbruggetje:
'De wulp wijst naar zijn gulp'.

In het boek GEVAREN ROND DE VOGELHUT vertelt Jorick dit ezelsbruggetje in zijn spreekbeurt voor de klas.

De snavel van de scholekster slijt heel hard, maar groeit ook weer snel.

De vorm van de snavel kan veranderen door het voedsel. In de zomer zoekt de scholekster met zijn puntige snavel naar wormen en emelten. Emelten zijn larven van de langpootmug. In de winter eten ze vaak schelpdieren, zoals kokkels en mossels. Die vinden ze op het wad. Ze gebruiken hun snavel dan als beitel. De snavel wordt dan stomper.

Kuikens van de grotere weidevogels zijn nestvlieders. Weet je nog wat dat betekent?

Ze verlaten het nest binnen enkele uren, nadat ze uit het ei zijn gekomen. En moeten dan zelf hun eten zoeken. Alleen vader en moeder scholekster voeren hun kuikens. En dat doen ze heel lang. Zelfs scholeksterkuikens van meer dan zes weken oud bedelen soms nog om voedsel bij hun ouders.


Wist jij, dat in het Staphorsterveld de meeste wulpen van Nederland broeden?


En dat wulpen best wel oud kunnen worden? In de wetenschap wordt onderzoek gedaan naar wulpen. Er worden veel wulpen geringd. De oudste geringde vogel die werd teruggevonden, was 31 jaar en 6 maanden oud geworden!


Wulpen trekken na de broedtijd weg naar de kusten van Nederland, Frankrijk en Engeland. Toch zie je in het najaar en de winter soms grote groepen wulpen in de weides. Dat zijn wulpen uit het hoge noorden en Rusland. Die komen dus bij ons om te overwinteren. Dat is slim, want in Rusland en Noord-Europa is het natuurlijk veel kouder dan in Nederland.

Eitje te veel?


De meeste grotere weidevogels leggen vier eieren. Soms wordt er een nestje gevonden van de kievit, de grutto of de wulp met 5 of 6 eieren. Hoe kan dat nou?

De eitjes kunnen zijn gelegd door twee verschillende vrouwtjes. Soms is dat te zien aan de kleur van die eitjes. Kun jij dat zien bij dit kievitsnestje?

Veel meer eieren.

Sommige eenden zijn ook grotere weidevogels. Zij leggen veel meer eieren. Zo legt de wilde eend 6 tot 10 eieren, en de krakeend kan wel 12 eieren in het nest hebben.


Waarom ligt er soms nog een heel ei in een nestje?

Waarom ligt er soms nog een heel ei in een nestje, terwijl de kuikens van de andere eieren al lang van het nest zijn? Dat eitje was niet bevrucht, er is dus geen kuikentje in gegroeid.

Dit kuikentje is net uit het ei en is aan het opdrogen. Zie je het witte puntje aan de snavel? Dat is de eitand.

Een kuikentje moet heel hard werken om uit het ei te komen. Er zit een scherp uitsteeksel aan zijn snaveltje, waarmee hij de eierschaal kraakt. Zo’n uitsteeksel wordt een eitand genoemd.

Bovendien gebruikt hij zijn pootjes om in het ei rond te draaien. Daardoor komen er scheurtjes in de schaal. Na een tijdje heeft hij de schaal voldoende kapot gemaakt, om naar buiten te kruipen.

Het kuiken heeft de eitand verder niet meer nodig. Die valt er na een paar dagen vanzelf af.

Onzichtbaar!

Broedende vogels blijven soms gewoon op hun nest zitten, terwijl de boer of de weidevogelbeschermer vlak in de buurt is. Ze drukken zich plat op de eieren en zitten muisstil. Je kunt er zomaar een meter voorbij lopen, zonder ze te zien. Je zou er zelfs zo maar op kunnen trappen! Daarom zoeken alleen vrijwilligers met veel ervaring naar de nesten.


De schalen van uitgekomen eieren zijn wit van binnen. Ze vallen daarom op in een nest. In dit nestje kruipen tureluurkuikens uit het ei. Bovenaan zie je zo’n stukje van de binnenkant van een eierschaal.



Dat is gevaarlijk. Roofvogels en kraaien kunnen die schalen heel goed zien.

Het duurt een aantal uren, voordat alle kuikens uit het ei zijn gekomen. En daarna blijven ze nog een poosje op het nest, om uit te rusten en op te drogen.

Daarom pakt de oudervogel de schalen van de uitgekomen eieren vaak met haar snavel vast en breng ze weg. Een flink stuk van het nest vandaan, zodat ze geen gevaar meer zijn.


Heb jij wel eens een egel gezien?

Wist je dat zelfs een egel wel eens een eitje opeet, als hij er eentje vindt in een nestje op de grond? Eerst bijt hij de schaal helemaal stuk. En dan likt hij de inhoud lekker op.

Er zitten veel meer dieren dan alleen vogels in het veld. Prachtig om naar te kijken.


Mag iedereen zo maar het land in om nesten te zoeken?

Nee, dat mag niet. Alleen mensen met een vergunning mogen nesten zoeken en beschermen op landbouwgrond. Bovendien moet ook de boer het goed vinden. Hij zet daarvoor zijn handtekening.

Foto's maken van de nesten?

Op de hele website kun je foto's vinden van eieren en kuikens, die in het nestje liggen. Die foto's zijn alleen maar gemaakt, om te laten zien hoe kwetsbaar de weidevogels zijn. En hoe nodig het is ze te beschermen.

Echte liefhebbers van vogels maken zo min mogelijk foto's van nesten. In België is het zelfs verboden.
Broedende vogels moet je niet storen. Weidevogelbeschermers zoeken de nesten alleen maar op, omdat ze anders kapot worden gemaakt bij werkzaamheden op het land. Boeren en beschermers doen samen hun best, de weidevogels te helpen.