GEVAREN ROND DE VOGELHUT

kids

LEERKRACHT & OUDER

Werkgroep De Weidevogelwacht kan zich voorstellen, dat u de volgende vragen heeft.

Waarom een boek en een website over weidevogels voor kinderen?

In zijn nawoord/aanbeveling in het boek GEVAREN ROND DE VOGELHUT geeft de Staphorster wethouder Bart Jaspers Faijer hierover het volgende aan:


Dit prachtige boek draagt op een plezierige wijze bij aan het bewustzijn dat zorg voor weidevogels geen vanzelfsprekende zaak is. Weidevogelbeheer is nodig. En samenwerking tussen boeren, vrijwilligers en natuurbeheerders is hierbij het sleutelwoord.

De goede zorg voor weidevogels staat centraal in dit boek. Op een fraaie wijze heeft de schrijver, 'onze' Liesbeth van Binsbergen uit Rouveen, invulling gegeven aan dit thema.
Naar mijn mening is ze erin geslaagd om de wereld van weidevogelbescherming toegankelijk te maken voor kinderen.

Veel waardering heb ik voor de projectgroep die zich inzet voor weidevogelbescherming in het Staphorsterveld en omliggende plaatsen als Hasselt en Genemuiden. Vanuit de praktijk in deze regio is dit boek geschreven. Zo wordt het nog dichter bij de kinderen gebracht.

Allen die zich voor weidevolgels inzetten wens ik veel succes toe. Ik hoop dat dit boek door velen gelezen zal worden en dat daardoor nog meer mensen het weidevogelbeheer een warm hart toedragen!

B. (Bart) Jaspers Faijer
Wethouder gemeente Staphorst


Kinderboekenschrijfster Liesbeth van Binsbergen ging in het voorjaar 2016 mee de wei in om weidevogelnesten te zoeken.
Ze zegt hierover: 'Al lopend, kijkend en luisterend kreeg ik steeds meer bewondering voor deze prachtige dieren. Wat is het belangrijk dat wij als mensen goed voor de natuur blijven zorgen! Ik hoop dat dit boek daaraan mee mag werken.'

In het boek legt de vader van Jorick en Jolijn het beschermen van weidevogels vanuit zijn gezichtspunt uit:
'En toch spreekt het mij wel aan. De manier waarop je met de schepping omgaat. Dat is toch ook onze taak, goed voor de schepping te zorgen. Wat dat betreft heb je toch ook een verantwoordelijkheid. Je mag trots zijn op wat je allemaal opgebouwd hebt, maar het land is ten diepste niet alleen van jezelf, we zijn rentmeesters. Bouwen en bewaren, die opdracht hebben wij, mensen, gekregen.'

Overigens zullen ook veel oudere kinderen en volwassenen veel plezier beleven aan het lezen van het boek van Liesbeth en interessante informatie van de website kunnen halen.

Waarom is zorg voor weidevogels nodig?

Het aantal weidevogels in Nederland neemt schrikbarend af. Op de site wordt onder gevaren een aantal oorzaken voor deze achteruitgang gegeven. De problemen liggen natuurlijk veel complexer dan is weer te geven op een site voor kinderen. Op internet is veel informatie over deze problematiek te vinden.

De mate waarin de weidevogelstand afneemt, wordt getoond in onderstaande factsheet.
Als deze tendens niet wordt gekeerd, zullen er over enkele jaren in Nederland alleen in enkele kleine reservaten nog weidevogels aanwezig zijn.

FACTSHEET AFNAME WEIDEVOGELS IN NEDERLAND:
Bron: NEM-meetnet (CBS, Sovon, provincies).
In de tachtiger jaren van de vorige eeuw begon de sterke achteruitgang van weidevogels op te vallen. Dat leidde in 1990 tot de start van het nationale weidevogelmeetnet door het NEM; een samenwerkingsverband van CBS, Sovon en provincies.

Dit meetnet laat over 25 jaar (1990-2015) de volgende afnames zien:

scholekster 68%
grutto 63%
veldleeuwerik 62%
wulp 47%
kievit 40%
graspieper 29%
gele kwikstaart 23%
tureluur 18%

Wat gebeurt er op het gebied van weidevogelbescherming in de buitengebieden van Staphorst en Zwartewaterland?

In beide gebieden liggen door de provincie aangewezen weidevogelgebieden, waarbinnen voor agrariërs de mogelijkheid bestaat beheerovereenkomsten af te sluiten.

Deze regeling heet 'Subsidiestelsel Natuur- en Landschapsbeheer'. De provincies maken afspraken met collectieven (dit zijn samenwerkende agrarische natuurverenigingen), waar en hoe het weidevogelbeheer wordt uitgevoerd. Collectieven stemmen met de partijen in het veld (boeren, weidevogelbeschermers, wildbeheereenheden, natuurbeschermingsorganisaties, gemeenten, waterschappen) af, hoe de invulling van het weidevogelbeheer het meest effectief is. Zij maken ook de afspraken met boeren om tegen een vergoeding beschermende maatregelen voor weidevogels te nemen.

Belangrijke maatregelen zijn het inlassen van een rustperiode in het broedseizoen (april tot en met juni). In de rustperiode vinden in de beheereenheid geen bewerkingen plaats. Ook kan een boer een vergoeding krijgen als hij op zijn land een zogenaamde 'plas-drasplek' aanlegt. Daar kunnen vogels zich voor het broedseizoen verzamelen en tijdens het broedseizoen kunnen ze er veel voedsel vinden. Deze plas-dras-plekken zijn magneten voor weidevogels.

Weidevogelkuikens eten hoofdzakelijk insecten. Als een boer een stuk grasland minder bemest, dan groeien daar meer bloemen en kruiden. Dit zorgt voor meer insecten en dus meer voedsel voor de kuikens. Er is ook een vergoeding mogelijk voor 'vluchtheuvelbeheer': wanneer voor het maaien in het perceel nog kuikens aanwezig zijn laat de boer een strook staan, waarin kuikens kunnen vluchten en schuilen.

Wat heel goed lijkt te werken is het 'weidevogelmozaïek'. Hier werken boeren, vogelwachten en natuurbeschermers samen in een gebied van minimaal 100 hectare. Daarin maken ze een verdeling met graslanden met een rustperiode in het broedseizoen, graslanden die weinig worden bemest (hier zijn dus veel bloemen en veel insecten voor de kuikens), plas-dras-plekken, stroken voor dekking en voedsel voor kuikens en plekken, waar vooral de nesten worden beschermd door weidevogelbeschermers.

Een steeds belangrijkere taak van vogelwachters is monitoring en registratie. Dit is belangrijk om meer te weten te komen over de bedreigingen die de weidevogels kunnen tegenkomen. Veel kuikens overleven het niet. Daarom worden in sommige gebieden kuikens voorzien van een klein zendertje om uit te zoeken, wat hier de oorzaak van is. Maar ook volwassen vogels kunnen gezenderd en gevolgd worden.

Bij de huidige intensieve landbouw hebben weidevogels het erg moeilijk. In de gebieden waar nog wel veel weidevogels zitten (kerngebieden), zijn vergoedingen mogelijk voor weidevogelbeheer en liggen de beste kansen voor weidevogels. De overheid, natuurbeschermers, boeren en weidevogelwachten zetten zich hier gezamenlijk in voor het behoud van de weidevogels, maar dit zal nog een forse inspanning vragen.

Meer informatie hierover is te verkrijgen bij:
www.collectiefnoordwestoverijssel.nl
www.anvhorstenmaten.nl
www.anv-camperland.nl

In de buitengebieden van Staphorst en Zwartewaterland wordt aan weidevogelbescherming gedaan door vrijwilligersgroepen, zowel binnen de door de provincie aangewezen weidevogelgebieden als daarbuiten. De vrijwilligers zoeken in overleg met de betrokken boeren de nesten van weidevogels op en markeren deze, zodat de nesten niet worden vernield tijdens landbouwwerkzaamheden. Daarnaast wordt samen met de boer naar vermogen aan kuikenbescherming gedaan. Ook het monitoren van de vogels behoort tot de activiteiten.

Om deze bescherming door vrijwilligers nog te intensiveren en uit te breiden, is er behoefte aan nieuwe vrijwilligers. Ook mensen zonder ervaring kunnen direct aan het beschermingswerk deelnemen, door mee te lopen met ervaren vrijwilligers en zo het vak in de praktijk te leren. Daarnaast zijn er ook basiscursussen weidevogels en weidevogelbescherming.
Voelt u iets voor dit werk? Neem contact op met Werkgroep De Weidevogelwacht. Wij sturen uw e-mail dan door aan de vrijwilligersorganisatie weidevogelbescherming in het gebied rond uw woonplaats.

Mag iedereen zo maar het land in om nesten te zoeken?

Nee, dat is niet toegestaan. Alleen mensen met een vergunning en een door de boer getekend toestemmingsformulier mogen nesten zoeken en beschermen op landbouwgrond. Politie en BOA's (buitengewoon opsporingsambtenaren) houden hier toezicht op.

In welke periode kunnen er nesten van weidevogels in de velden liggen en/of kunnen er kuikens rondlopen?

periode leggen t/m vliegvlug broedduur wanneer zijn kuikens vliegvlug?
grutto begin april tot eind juni 22 - 24 dagen 24 - 27 dagen
wulp eind maart tot eind juni 27 - 29 dagen 32 - 38 dagen
kievit eind maart tot eind juli 26 - 29 dagen 35 - 40 dagen
scholekster begin april tot eind juli 24 - 27 dagen 32 - 35 dagen
tureluur half april tot begin juli 23 - 24 dagen 23 - 25 dagen

Is de website te gebruiken zonder het boek
GEVAREN ROND DE VOGELHUT?

De website kan op zich zonder boek worden gebruikt, maar er wordt wel veel verwezen naar het boek en stukjes uit het boek en illustraties worden gebruikt op de site. Het boek maakt bovendien de problematiek van de zorg rond weidevogels op een spannende manier helder voor kinderen. Kinderen (en ook veel volwassenen) zullen het boek van Liesbeth van Binsbergen graag lezen.

Hoe kan het boek worden verkregen en wat kost het?

Het boek is tegen kostprijs aan alle scholen in Staphorst en Zwartewaterland aangeboden, zodat de scholen het boek aan de kinderen van groep 5 ter beschikking kunnen stellen. Als scholen niet tot aanschaf hebben besloten, kan via de homepagina een mailtje worden gestuurd aan Werkgroep De Weidevogelwacht. De Werkgroep kan dan aangeven, waar het boek (tegende vastgestelde boekenprijs van € 8,95) verkrijgbaar is.

Op de website wordt aan kinderen gevraagd hun e-mailadres door te geven, hoe gaan jullie daarmee om?

Op de website wordt aan kinderen gevraagd hun e-mailadres door te geven, als ze berichtjes van Jorick en Jolijn (lees Werkgroep De Weidevogelwacht) over weidevogels in het voorjaar, excursies enz. willen ontvangen. Hoe gaan jullie daarmee om?

Op de site hebben we aangegeven, dat de kinderen wel eerst even aan hun ouders of leerkracht moeten vragen of deze het goed vinden, dat zij ons hiervoor hun e-mailadres opgeven. Het is ook mogelijk dat de leerkracht het e-mailadres van de klas doorgeeft, als dat aanwezig is.
E-mailadressen worden vertrouwelijk behandeld en niet gebruikt voor andere doeleinden dan het sturen van berichtjes over weidevogelbescherming. Deze worden dus ook niet verkocht aan derden. De site is geheel beveiligd met het slotje (SSL-beveiliging), wel bekend van de websites van banken. Dit houdt in dat niemand kan 'meelezen' tijdens het invullen en versturen van een formulier op de site. Voor meer informatie kunt u onze privacyverklaring bekijken.

Hoe wordt een excursie geregeld?

Eventuele excursies kunnen we alleen uitvoeren als er voldoende vrijwilligers vanuit de weidevogelbescherming beschikbaar zijn en als er minimaal één leerkracht aanwezig is per 15 deelnemende kinderen. Bij groepen van meer dan 15 kinderen kunnen ook ouders naast de leerkracht als begeleider optreden.

Deelname van kinderen en begeleiders is op eigen risico.
De verantwoordelijkheid voor de kinderen ligt geheel bij de begeleider(s) vanuit de school.

Voor meer informatie en verdere vragen: e-mail naar info@deweidevogelwacht.nl